Αρχαία Άβδηρα

Τα Άβδηρα ιδρύθηκαν στα μέσα του 7ου αι. π.Χ. από Ίωνες κατοίκους των Κλαζομενών της Μικράς Ασίας. Το 545 π.Χ. η αποικία ενισχύθηκε από κατοίκους της ιωνικής Τέω. Οι Τήιοι εγκαταστάθηκαν στην ίδια περιοχή, αλλά στα μέσα του 4ου αι. π.Χ., αναγκάστηκαν να μεταφέρουν την πόλη τους νοτιότερα. Ο βόρειος περίβολος σταδιακά εγκαταλείφθηκε. Η νέα πόλη χτίστηκε σύμφωνα με το ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα και διέθετε ισχυρό τετράπλευρο περίβολο, ακρόπολη, δύο λιμάνια και θέατρο. Στις κατοικίες υπήρχε εσωτερική πλακόστρωτη αυλή που είχε πηγάδι και περιβαλλόταν από στοές στις οποίες έβλεπαν δωμάτια.
Στο τέλος της αρχαιότητας τα τείχη του νότιου περιβόλου καταστράφηκαν και επιχώθηκαν. Στα υστερορωμαϊκά χρόνια δεν υπήρχε το οδικό σύστημα της ιπποδάμειας πόλης. Αργότερα ο οικισμός συρρικνώθηκε περισσότερο και οι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στο λόφο της αρχαίας ακρόπολης. Στην περιοχή της δυτικής πύλης δημιουργήθηκε εκτεταμένο νεκροταφείο που χρησιμοποιήθηκε ως τα βυζαντινά χρόνια. Στους μεσοβυζαντινούς χρόνους (9ος μ.Χ) το πολίχνιο μετονομάστηκε σε Πολύστυλον παραφθορά της λέξης είναι η νεότερη ονομασία της περιοχής : Μπουλούστρα.
Η οχύρωση της βυζαντινής πόλης ακολουθεί σε γενικές γραμμές το περίγραμμα της κορυφής του λόφου. Η βορειοδυτική πλευρά της ενισχύεται με προτείχισμα. Δύο πύλες στη βόρεια πλευρά και μία μικρή πυλίδα στη δυτική εξασφάλιζαν την επικοινωνία της πόλης. Η περιμετρική οχύρωση τέμνεται εγκάρσια από δύο εσωτερικά τείχη. Το πρώτο χωρίζει την πόλη σε δύο ίσα τμήματα, ενώ το δεύτερο μαζί με το ανατολικό εξωτερικό τείχος, σχηματίζει την εσωτερική βυζαντινή ακρόπολη.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1950 από τον Δημήτρη Λαζαρίδη. Μέχρι σήμερα έχει ανασκαφεί μεγάλο τμήμα της πόλης. Η έκταση όμως αυτή δεν είναι ενιαία και μερικές ανασκαμμένες περιοχές δεν είναι προσιτές στον επισκέπτη. Ο επισκέψιμος χώρος, στον οποίο υπάρχει φυλάκιο και εγκαταστάσεις για τους επισκέπτες, βρίσκεται κοντά στο λιμάνι. Η περιοχή αυτή κατοικήθηκε συνεχώς για πολλούς αιώνες. Η νεότερη φάση ανήκει στον 12ο αι. μ. Χ και η παλαιότερη στον 4ο αι. π.Χ.