Κάστρο της Ξάνθειας

Το κάστρο της Ξάνθειας βρίσκεται στην κορυφή του υψώματος επάνω από την Ξάνθη, 350μ. από τις βορειοδυτικές παρυφές της, από όπου ξεκινά να απλώνεται η Παλιά Πόλη. Πρόκειται για τον αρχικό, τειχισμένο, οικιστικό πυρήνα της θέσης, ο οποίος εγκαταλείφθηκε καθώς η κατοίκηση συγκεντρώθηκε στις νότιες υπώρειες του λόφου.

Η πρώτη αναφορά της Ξάνθειας εντοπίζεται στα Πρακτικά της Συνόδου της Κωνσταντινούπολης του 867. Οι περισσότεροι μελετητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι την ίδια περίοδο, στον 9ο αιώνα, κτίστηκε ο οχυρωματικός περίβολος, τμήματα του οποίου σώζονται σήμερα. Στους υστεροβυζαντινούς χρόνους (13ος-14ος αιώνας) η Ξάνθεια έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στις ταραχώδεις πολιτικές εξελίξεις, δεδομένο που καταδεικνύει την σημαντικότητά του ως διοικητική και εκκλησιαστική έδρα κι ως στρατιωτική βάση. Το διάστημα 1371-1346 έπεσε στα χέρια των Οθωμανών ανεξάρτητων πολεμιστών του Γαζή Εβρενός Μπέη κι έκτοτε αποτέλεσε το προπύργιο των χριστιανών της περιοχής, στον αντίποδα της Γενισέας, της νεοϊδρυθείσας μουσουλμανικής έδρας.

Στην δασωμένη σήμερα κορυφή διακρίνονται τμήματα του μεσοβυζαντινού τείχους της πόλης. Το βόρειο σκέλος του σώζεται σχεδόν ολόκληρο, ενώ στα νότια η πορεία του παρακολουθείται μέσω λιγοστών μικρών τμημάτων. Με συνολικό μήκος 760μ. έχει σχήμα ακανόνιστο. Το μέγιστο σωζόμενο ύψος του φτάνει στα 12μ. Στις γωνίες του σχηματίζονται πύργοι. Ανάμεσα στα ερειπωμένα κτίσματα του οικισμού διακρίνονται θολωτές δεξαμενές.

Η Υπηρεσία μας προχωρά στην εκπόνηση μελετών απαραίτητων για την υλοποίηση έργου αποκατάστασης και ανάδειξης του κάστρου της Ξάνθειας, το οποίο προβλέπεται να ενταχθεί στην επόμενη προγραμματική περίοδο.

Παλιά Πόλη Ξάνθης, Κάστρο Ξάνθειας, λήψη στις αρχές του 20ου αιώνα (αρχείο Αναστασίου Τεφρωνίδη)

Κάστρο Ξάνθειας, νότιος πύργος

1. Παλιά Πόλη Ξάνθης, λήψη στις αρχές
του 20ου αιώνα (αρχείο Αναστασίου Τεφρωνίδη)
2. Κάστρο Ξάνθειας, νοτιοδυτικός πύργος 3. Κάστρο Ξάνθειας, νότιος πύργος

 

Κάστρο Ξάνθειας, κτίσμα στο νοτιοδυτικό τμήμα του οικισμού

 

Κάστρο Ξάνθειας, βόρεια πλευρά τείχους

 

4. Κάστρο Ξάνθειας, κτίσμα στο νοτιοδυτικό τμήμα του οικισμού 5. Κάστρο Ξάνθειας, βόρεια πλευρά τείχους 6. Κάστρο Ξάνθειας, ανατολικό τμήμα οικισμού, θολωτή δεξαμενή