Πολύστυλον

Τα Άβδηρα μετά την περίοδο της μεγάλης οικονομικής και πολιτιστικής ανάπτυξης που γνώρισαν, περιήλθαν σε σταδιακή παρακμή, η οποία έφερε στα χρόνια του Κωνσταντίνου Α΄ το τέλος της πόλης. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα και τα κινητά ευρήματα της περιόδου αυτής είναι λίγα και μαρτυρούν συρρίκνωση του οικισμού και έλλειψη οικονομικών πόρων. Η μετακίνηση του εναπομείναντος πληθυσμού στο λόφο της αρχαίας Ακρόπολης πρέπει να ολοκληρώθηκε στο πρώτο μισό του 4ου αι. μ.Χ.
Τα ανασκαφικά δεδομένα επιβεβαιώνουν την ύπαρξη αστικού οικισμού από τον 6ο αι. έως τον 14ο αι. Ο βυζαντινός οικισμός του Πολυστύλου περιορίζεται στον χώρο της αρχαίας ακρόπολης, στον λόφο πάνω από το νοτιοδυτικό λιμάνι της πόλης. Η οχύρωση ακολουθώντας το περίγραμμα του λόφου είναι θεμελιωμένη άλλοτε πάνω στον βράχο και άλλοτε πάνω σε τμήματα του αρχαίου τείχους. Η είσοδος στον οικισμό εξασφαλίζεται με δύο πύλες στη βόρεια πλευρά, εκ των οποίων η μία βρίσκεται πάνω στην αρχαία και με μία πυλίδα στην δυτική πλευρά. Στο εσωτερικό του περιβόλου υπάρχουν δύο εγκάρσια τείχη. Το ένα χωρίζει τον οικισμό σε δύο ίδιας έκτασης τμήματα και το δεύτερο ορίζει την βυζαντινή ακρόπολη στην ανατολική πλευρά του οικισμού.
Στο υψηλότερο σημείο του λόφου αποκαλύφθηκε επισκοπικός ναός που αποτελείται από ιερό, κυρίως ναό με τρία κλίτη, νάρθηκα και ανοικτή στοά. Το οκταγωνικό βαπτιστήριο με κολυμβήθρα που έχει σχήμα σταυρού ανήκει σε προηγούμενη εκκλησία. Βορειοδυτικά του ναού υπάρχει χώρος που ερμηνεύτηκε ως κατοικία επισκόπου. Χαμηλότερα, στο βορειοδυτικό τμήμα του λόφου, βρίσκεται το νεκροταφείο του 12ου-14αι. που ορίζεται με περίβολο και έχει κιβωτιόσχημους τάφους. Στο κέντρο υπάρχει μονόχωρος κοιμητηριακός ναός. Δημόσιο λουτρό με τρεις χώρους ανασκάφηκε στη δυτική πλευρά του οικισμού.
Βόρεια, εκτός των τειχών, αποκαλύφθηκε κοιμητηριακή βασιλική με τέσσερις περιόδους λειτουργίας και το πρώτο νεκροταφείο της πόλης με μακρά διάρκεια χρήσης (6ος-9ος αι.).
Το αρχαίο λιμάνι της πόλης που προστατεύεται από τα τείχη της ακρόπολης λειτούργησε με κάποιες επισκευές και στην βυζαντινή περίοδο.